قرآن با بردگى و اسارت افراد بشر ميجنگد و در باب آزاد بودن نوع بشر در اراده و افعال و مكتسبات خود ، بياناتى عالى دارد . قرآن امتيازات موهوم را در هم ميكوبد و بمقام پرستان و ثروتمندان مغرورى كه مقام و ثروت را نشانهء عظمت دانند ميفهماند كه شخصيت آدمى فقط در سايهء تقوى و فضيلت است . قرآن بشر را به تحصيل كمالات و ترقى و تعالى و كسب علم و دانش و فضائل اخلاقى ترغيب و تحريص مىكند و در مقابل اعمال صالحه وعده‌هاى نيكو داده و از بدكارى و اعمال زشت و پيروى هواى نفس بر حذر ميدارد . قرآن سرچشمهء علوم اسلامى است كه با دعوت بتفكر و تدبر ، افكار خفته را بيدار و با بيان موضوعات مختلف و ارجمند ، راه را براى پيدايش علوم گوناگون بر افراد بشر گشوده است . قرآن كتاب ارشاد و هدايت است كه حقايق و دستورهاى لازم زندگى را براى رسيدن بكمال و سعادت بيان مىكند تا در اثر پيروى از آن ، جامعه‌اى بوجود آيد كه كمال مادى و معنوى را دارا باشد و به همين سبب در بارهء تمام موضوعات مورد لزوم سخن گفته است . قرآن كتابى است كه ظاهرش حكم و شگفت آورنده و باطنش علم بىپايان و بحر عميقى است كه عجائب و غرائب احكام و اسرار آن بانتها نرسد و با كثرت تلاوت كهنگى نپذيرد و همواره بر صفحهء روزگار بماند و مانند انسان داراى صورتى محسوس و سيرتى نامحدود است چنان كه مولانا جلال الدين رومى گويد : حرف قرآن را مدان كه ظاهر است * زير ظاهر باطنى بس باهر « 1 » است زير آن باطن ، يكى بطن دگر * خيره گردد اندر او فكر و نظر زير آن باطن ، يكى بطن سوم * كاندر او گردد خردها جمله گم همچنين تا هفت بطن اى بو الكرم * ميشمر تو زين حديث معتصم « 2 »

--> ( 1 ) روشن . ( 2 ) مصون و محفوظ .